Dyrektywy ATEX: wytyczne w strefach zagrożenia wybuchem
O bezpieczeństwo pracowników w miejscach pracy, w których występuje ryzyko wybuchu, dba zbiór norm zawarty w dyrektywie ATEX. Dokument ten, ustanowiony przez Unię Europejską, zawiera przepisy dla pracowników, pracodawców oraz producentów urządzeń, stosowanych w zakładach z ryzykiem wybuchu. Dzięki konieczności klasyfikacji i oznakowania stref zagrożenia wybuchem, przygotowania instrukcji przeciwwybuchowej i wdrożeniu przepisów BHP, pracownik przemysłowy może czuć się bezpiecznie podczas wykonywania pracy.
Co to jest ATEX?
Dyrektywa ATEX to zbiór przepisów obowiązujących na terenie Unii Europejskiej określających wymagania dla poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników wykonujących swoje obowiązki służbowe w miejscach z prawdopodobieństwem wystąpienia atmosfery wybuchowej – czyli mieszaniny niebezpiecznych substancji. ATEX to skrót od francuskiego „atmosphères explosibles” – atmosfery wybuchowe. Przepisy zostały ustanowione przez Unię Europejską w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom narażonym na przebywanie w strefach zagrożonych.
Od kiedy obowiązują dyrektywy ATEX?
Wszystkie kraje członkowskie UE zostały zobowiązane do wdrożenia rozwiązań zgodnych z wymaganiami dyrektywy ATEX od 1 lipca 2003 roku. W lutym 2014 roku dyrektywę 94/9/WE zastąpiła dyrektywa ATEX 2014/34/UE, która w Polsce zaczęła obowiązywać od czerwca 2016 roku. Od tego momentu pracodawcy, pracownicy i producenci maszyn w Polsce muszą postępować zgodnie z dyrektywą.
Kogo i czego dokładnie dotyczą obecnie obowiązujące dyrektywy ATEX?
Dyrektywy ATEX mają na celu zadbać o wysoki poziom bezpieczeństwa podczas przebywania w środowisku potencjalnie zagrożonym wybuchem. Dwa dokumenty, zbiory przepisów, nakładają obowiązki zarówno na pracodawców, pracowników, jak i na producentów urządzeń używanych w strefach zagrożonych wybuchem. Regulują przepisy BHP, wymogi formalne, wyznaczanie i oznakowanie stref, konieczność opracowania instrukcji przeciwwybuchowej, wymagania techniczne dla urządzeń i wiele innych aspektów kluczowych dla bezpieczeństwa osób przebywających w strefach zagrożenia.
Dyrektywa 1999/92/EC – ATEX 153
Dyrektywa ATEX 1999/92/EC (znana jako ATEX 153 lub wcześniej ATEX 137) określa minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników narażonych na pracę w atmosferach wybuchowych, potocznie określanych jako strefy wybuchowe, formalnie klasyfikowanych jako strefy zagrożenia wybuchem. Nakłada na pracodawców obowiązek przeprowadzenia oceny ryzyka wybuchu, klasyfikacji miejsc pracy na strefy zagrożenia, wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych oraz sporządzenia dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem. Dyrektywa podkreśla również konieczność właściwego doboru urządzeń, oznakowania stref zagrożonych oraz szkolenia pracowników.
Dyrektywa 2014/34/EU – ATEX 114
Dyrektywa ATEX 2014/34/UE (ATEX 114) nakłada szereg obowiązków na producentów i dostawców maszyn i urządzeń, przeznaczonych do eksploatacji w atmosferze potencjalnie wybuchowej. Określa wymagania techniczne dla urządzeń i systemów bezpieczeństwa, przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej. Produkty muszą być certyfikowane – wykazywać zgodność ze wszystkimi parametrami. Wówczas otrzymują certyfikat ATEX i oznaczenie EX.
