Analiza HAZOP - Przykład, metoda
Ten rodzaj analizy poziomu bezpieczeństwa operacji przemysłowych pozwala ustalić wszelkie nieprawidłowości i wdrożyć odpowiednie rozwiązania w rozpatrywanym procesie technologicznym. Jej celem jest wykrycie przyczyn mogących prowadzić do awarii, przestojów, strat produkcyjnych lub zagrożenia dla ludzi i środowiska, zanim do nich dojdzie. Wyniki analizy pozwalają opracować skuteczne środki zapobiegawcze, usprawnić procedury operacyjne oraz zwiększyć niezawodność instalacji. Najczęściej technikę HAZOP wykorzystuje się w różnych dziedzinach, w tym przemyśle chemicznym, spożywczym, gazowym i naftowym czy farmaceutycznym. W zarządzaniu ryzykiem procesów przemysłowych istotne znaczenie ma identyfikacja potencjalnych niebezpieczeństw. Pomagamy w przeprowadzeniu wnikliwej analizy HAZOP na podstawie systematycznej identyfikacji możliwych odchyleń procesowych oraz ich przyczyn i skutków.
Co to jest HAZOP?
HAZOP to skrót z ang. Hazard and Operability Studies, czyli studium zagrożeń i zdolności operacyjnych. Jest to popularna metoda analizy zagrożeń i zdolności operacyjnych w procesach przemysłowych. Badanie HAZOP przeprowadza się w oparciu o dokumentację technologiczną stanowiącą podstawę do stworzenia arkuszy analitycznych do udokumentowania wyników pracy zespołu.
Normy dotyczące analizy HAZOP
Analiza zagrożeń i zdolności operacyjnych HAZOP jest metodą znormalizowaną (PN-IEC 61882) stosowaną przy procesach przemysłowych. Norma opisuje wymagania dotyczące przygotowania zespołu ekspertów, zakresu danych wejściowych, przebiegu sesji analitycznych oraz sposobu raportowania wyników. Określa także, jak identyfikować odchylenia od założeń projektowych i jak oceniać ich wpływ na bezpieczeństwo procesu. Stosowanie się do wytycznych normy PN-EN 61882 zapewnia spójność, rzetelność i powtarzalność analiz, a tym samym umożliwia porównywanie wyników oraz wdrażanie skutecznych działań zapobiegawczych w zgodzie z międzynarodowymi standardami bezpieczeństwa procesowego.
Po co przeprowadza się analizę HAZOP?
Najczęściej technikę HAZOP wykorzystuje się w przemyśle chemicznym, spożywczym, gazowym i naftowym, farmaceutycznym oraz innych procesach przemysłowych. Za przeprowadzenie analizy odpowiedzialny jest interdyscyplinarny zespół składający się z: przewodniczącego, sekretarza oraz członków zespołu HAZOP - inżyniera projektu (projektant), inżyniera procesu, elektryka, inżyniera bezpieczeństwa, technologa, a także zespołu specjalistów z zakresu BHP czy automatyki.
Istotne informacje zebrane podczas przygotowań do badania HAZOP
Ten rodzaj badania zagrożeń i zdolności rozpoczyna się od określenia zakresu analizy (liczby węzłów technologicznych i czasu trwania badania), identyfikacji procesów przemysłowych, doboru wiarygodnych słów kluczowych, określenia zdarzeń (scenariuszy) awaryjnych (tj. przyczyny, skutków, oceny ryzyka, propozycji dodatkowych zabezpieczeń), zebranych w postaci arkusza roboczego HAZOP.
Jak przeprowadza się analizę HAZOP?
W celu wykonania analizy instalację należy podzielić na tzw. węzły badawcze, które można podzielić na odcinki badawcze HAZOP tradycyjny i HAZOP proceduralny. W trakcie analizy HAZOP pod uwagę brane są wszystkie możliwe połączenia „parametr-słowo kluczowe” (połączenie słowa kluczowego z analizowanym parametrem procesu). Poza tym badaniu poddane są możliwości zaistnienia odchyleń od stanu normalnego proponowane przez interpretację par (parametr, słowo kluczowe). W przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek odchylenia od normy dokonuje oceny prawdopodobieństwa wystąpienia odchylenia. Dla odchyleń z kolei określa się częstość występowania zagrożenia, potencjalne skutki oraz poziom ryzyka.
Metoda HAZOP – Raport
Po przeanalizowaniu wszystkich elementów (węzłów badawczych) składających się na metodę HAZOP i przygotowaniu zaleceń dodatkowych, opracowuje się raport końcowy. Raport HAZOP przeprowadza się po to, by wdrożyć niezbędne działania dodatkowe w celu uzyskania wymaganego poziomu bezpieczeństwa i zdolności operacyjnych instalacji, procesów lub obiektów. Wyniki z oceny ryzyka procesowego są podstawą do wyeliminowania zdarzeń awaryjnych w procesach technologicznych.
Bezpieczeństwo to podstawa w każdym procesie technologicznym. Poznaj nasze podejście do analizy HAZOP i skontaktuj się z pracownikami IBT. Pomożemy Ci zadbać o bezpieczeństwo w zakładzie, realizując wnikliwą analizę potencjalnych zagrożeń.
Przykład analizy HAZOP
Przykładowa analiza HAZOP może dotyczyć np. odcinka rurociągu doprowadzającego medium technologiczne do reaktora. Zespół analizuje poszczególne parametry, takie jak ciśnienie, temperatura czy przepływ, stosując słowa kluczowe typu „więcej”, „mniej”, „brak” czy „odwrotnie”. Dla każdego odchylenia określa się możliwe przyczyny, potencjalne skutki oraz istniejące zabezpieczenia. Następnie zespół specjalistów opracowuje zalecenia, które mają ograniczyć ryzyko awarii lub zagrożenia dla pracowników.