Jednostka Inspekcyjna
Instytut Bezpieczeństwa Technicznego sp. z o. o. - Jednostka Inspekcyjna akredytowana przez PCA, nr AK 046 prowadzi inspekcje odbiorcze i dozorowe urządzeń, instalacji i obiektów wymagających potwierdzenia zgodności z wymaganiami prawa i norm bezpośrednio w zakresie bezpieczeństwa przeciwwybuchowego Ex.
Inspekcja ATEX to wnikliwa diagnoza stanu rzeczywistego urządzeń / instalacji / obiektu, w którym mogą występować atmosfery wybuchowe. Inspekcja może dotyczyć:
-
urządzeń / instalacji / obiektów projektowanych,
-
urządzeń / instalacji / obiektów już istniejących,
-
urządzeń / instalacji / obiektów przeznaczonych do modernizacji.
Inspekcja prowadzona jest zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17020 i obejmuje:
-
ocenę środków podjętych w celu eliminacji atmosfer wybuchowych – strefy zagrożenia wybuchem,
-
ocenę środków podjętych w celu unikania efektywnych źródeł zapłonu,
-
ocenę środków ograniczających skutki wybuchu.
Akredytowana Jednostka inspekcyjna - raport
Efektem naszej współpracy jest szczegółowe sprawozdanie z inspekcji (raport) dotyczący aktualnego stanu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego (ATEX). Integralną częścią raportu jest wykaz nieprawidłowości, jakie należy usunąć w celu uzyskania właściwego poziomu bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.
Dodatkowo instalacja, obiekt i każde z urządzeń objętych zakresem inspekcji zostanie oznakowane tabliczką poświadczającą zgodność. Oznakowanie wskazuje użytkownikom i służbom nadzoru zgodność z wymaganiami odpowiednich norm i dyrektyw oraz z innymi uznanymi dokumentami normatywnymi w zakresie bezpieczeństwa przeciwwybuchowego.
Zakres inspekcji ATEX
Inspekcje prowadzone są na podstawie programu inspekcji P-01A zgodnie z następującymi procedurami:
-
PI-01A-01 Atmosfery wybuchowe – klasyfikacja przestrzeni. Celem inspekcji jest ocena prawidłowości doboru środków bezpieczeństwa w zakresie unikania atmosfer wybuchowych. Inspekcja może dotyczyć zarówno projektowanych, jak i istniejących obiektów.
-
PI-01A-02 Urządzenia nieelektryczne i instalacje urządzeń. Celem inspekcji urządzeń nieelektrycznych i ich instalacji jest ocena prawidłowości doboru środków bezpieczeństwa w zakresie unikania efektywnych źródeł zapłonu w odniesieniu do poziomu ryzyka zapłonu atmosfery potencjalnie wybuchowej.
-
PI-01A-03 Projektowanie, dobór i montaż instalacji elektrycznych. Celem inspekcji jest ocena poprawności doboru oraz prawidłowego montażu urządzeń w miejscach zagrożonych możliwością występowania atmosfer wybuchowych.
Inspekcje są prowadzone w oparciu o wymagania następujących aktów prawnych i norm:
-
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719);
-
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2014 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przemysłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie. (Dz. U. 2014 Poz. 1853)
-
Obwieszczenie Ministra Rozwoju i technologii z dnia 15 kwietnia 2022 w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 Poz. 1225)
-
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 stycznia 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2023 poz. 297).
-
Dyrektywa 1999/92/WE (ATEX USER) - Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz. U. nr 138 poz. 931);
-
Dyrektywa 2014/34/UE (ATEX) – Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 6 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w atmosferze potencjalnie wybuchowej Poz. 817;
-
PN-EN ISO/IEC 17020 (edycja aktualna) – Ocena Zgodności – Wymagania dotyczące działania różnych rodzajów jednostek prowadzących inspekcję
-
PN-EN 15198 (edycja aktualna) Metodyka oceny ryzyka zapłonu od nieelektrycznych urządzeń oraz części i podzespołów przeznaczonych do stosowania w przestrzeniach zagrożonych wybuchem
-
PN-EN 1127-1 (edycja aktualna) Atmosfery wybuchowe – Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem. Pojęcia podstawowe i metodologia
-
PN-EN IEC 60079-10-1 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 10-1: Klasyfikacja przestrzeni -- Gazowe atmosfery wybuchowe
-
PN-EN 60079-10-2 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 10-2: Klasyfikacja przestrzeni -- Pyłowe atmosfery wybuchowe
-
PN-EN 60079-14 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 14: Projektowanie, dobór i montaż instalacji elektrycznych
-
PN-EN 60079-25 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 25: Systemy iskrobezpieczne
-
PN-EN 60079-17 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 17: Kontrola i konserwacja instalacji elektrycznych
-
PN-EN IEC 60079-0 (edycja aktualna) - Atmosfery wybuchowe -- Część 0: Urządzenia -- Podstawowe wymagania oraz normy szczegółowe
-
PN-EN ISO 80079-36 (edycja aktualna) - Część 36: Urządzenia nieelektryczne do atmosfer wybuchowych -- Metodyka i wymagania
-
PN-EN ISO 80079-37 (edycja aktualna) - Część 37: Atmosfery wybuchowe -- Część 37: Urządzenia nieelektryczne do atmosfer wybuchowych -- Rodzaj zabezpieczenia nieelektrycznego: bezpieczeństwo konstrukcyjne „c”, nadzorowanie źródeł zapłonu „b”, zanurzenie w cieczy „k”.
-
PN-EN 14491 (edycja aktualna) - Systemy ochronne odciążające wybuchy pyłów
-
PN-EN 14797 (edycja aktualna) - Urządzenia odciążające wybuch
-
PN-EN 14994 (edycja aktualna) - Systemy zabezpieczające przez odciążenie wybuchu gazu
-
PN-EN 15089 (edycja aktualna) - Systemy izolowania wybuchu
-
PN-EN 16009 (edycja aktualna) - Bezpłomieniowe urządzenia odciążające wybuch
-
PN-EN 16020 (edycja aktualna) - Dywertery eksplozyjne
-
PN-EN 14460 (edycja aktualna) - Urządzenia odporne na wybuch
-
PN-EN 15233 (edycja aktualna) - Metodyka oceny bezpieczeństwa funkcjonalnego systemów ochronnych do przestrzeni zagrożonych wybuchem
-
PN-EN ISO 16852 (edycja aktualna) - Przerywacze płomienia w zakresie poprawnego zastosowania
-
PN-B-02852 (edycja aktualna) - Ochrona przeciwpożarowa budynków -- Obliczanie gęstości obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru
-
ISO 19880-1 (edycja aktualna) Gaseous hydrogen – Fueling stations – Part 1 – General requirements
Polskie Centrum Akredytacji:
Zakres akredytacji Polskie Centrum Akredytacji
Inspekcja ATEX - Skargi i odwołania
Czym jest akredytacja jednostek certyfikujących i inspekcyjnych?
To formalne potwierdzenie przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA), działające zgodnie z międzynarodową normą ISO/IEC 17011, że dana organizacja posiada udokumentowane kompetencje techniczne i organizacyjne do działań w zakresie oceny zgodności. Akredytacja weryfikuje biegłość personelu, pełną bezstronność oraz skuteczność systemów zarządzania. Gwarantuje ona, że wyniki pracy jednostki są miarodajne, wiarygodne i uznawane w globalnych systemach oceny zgodności.
Na czym polega program akredytacji jednostek inspekcyjnych?
Program ten określa kryteria specjalistyczne oraz ścieżki proceduralne związane z przyznawaniem i utrzymywaniem uprawnień dla placówek kontrolnych. Podstawowym dokumentem regulującym te procesy jest program DAK-07, który służy do rzetelnej oceny kompetencji jednostek. Struktura wytycznych jest ściśle uzależniona od obszaru działalności.
- W obszarach regulowanych ustawowo: PCA udziela akredytacji po weryfikacji spełnienia sektorowych programów, które uwzględniają przepisy prawa dotyczące statusu placówki oraz specyficznej metodologii inspekcji.
- W dedykowanych programach oceny zgodności: Konieczne jest spełnienie dodatkowych wymogów konkretnego systemu oceny (często powiązanych ze specjalistycznymi badaniami), co jest warunkiem uznawania wyników akredytowanej działalności w danym sektorze.
Jakie normy z serii ISO/IEC 170xx stosuje się w jednostkach oceniających zgodność i co one regulują?
Działalność jednostek akredytowanych opiera się na standardach z serii ISO/IEC 170xx, których wybór zależy bezpośrednio od profilu działalności podmiotu oraz przedmiotu prowadzonej oceny zgodności.
- ISO/IEC 17020 – Jednostki inspekcyjne
Standard określający zasady działania różnych rodzajów jednostek przeprowadzających inspekcje techniczne. Akredytacja w tym obszarze potwierdza, że ta konkretna instytucja realizuje procesy kontrolne w sposób rzetelny, opierając się na obiektywnych kryteriach oraz aktualnym stanie prawnym.
- ISO/IEC 17021 – Jednostki certyfikujące systemy zarządzania
Norma wyznacza warunki dla podmiotów certyfikujących systemy takie jak ISO 9001, ISO 14001 czy ISO 45001. Gwarantuje on kompetentne, przejrzyste i bezstronne działanie jednostki, co przekłada się na międzynarodową uznawalność wydawanych certyfikatów.
- ISO/IEC 17065 – Jednostki certyfikujące wyroby, procesy i usługi
Znajduje zastosowanie w ocenie zgodności wyrobów (np. budowlanych, spożywczych), dając pewność, że produkt spełnia światowe standardy jakości i bezpieczeństwa.
- ISO/IEC 17024 – Jednostki certyfikujące osoby
Dokument ten odnosi się do potwierdzania kwalifikacji specjalistów, wymuszając obiektywne procedury egzaminacyjne oraz stały nadzór nad ważnością wydanych uprawnień.
Jakie są podstawowe zasady, wymagania i warunki akredytacji?
Podstawę prawną i merytoryczną funkcjonowania jednostek inspekcyjnych stanowią wytyczne określone przez Polskie Centrum Akredytacji oraz organizacje międzynarodowe. Centralnym punktem odniesienia jest przywołana wcześniej norma PN-EN ISO/IEC 17020:2012, której interpretację w praktyce standaryzuje dokument ILAC-P15.
Ogólne zasady systemu akredytacji w Polsce opisuje dokument DA-01. Jednostka jest zobowiązana do stosowania polityk PCA w zakresie używania symboli akredytacji (DA-02) oraz funkcjonowania w zakresach elastycznych (DA-10). Formalne relacje z PCA po uzyskaniu akredytacji reguluje kontrakt oraz dokument DA-08 (prawa i obowiązki), natomiast kwestie finansowe nadzoru określa cennik DA-04.
Dlaczego warto uzyskać akredytację PCA dla jednostki?
Wdrożenie akredytacji PCA w jednostce przekłada się na wymierne korzyści operacyjne i rynkowe, stanowiąc formalny dowód rzetelności realizowanych procesów oceny zgodności.
- Wiarygodność i uznawalność rynkowa
Akredytacja jest potwierdzeniem, że jednostka spełnia międzynarodowe standardy w zakresie bezstronności i kompetencji merytorycznych. Buduje to zaufanie u kontrahentów oraz organów nadzoru, dla których raporty akredytowanej jednostki są wiążącym dowodem bezpieczeństwa technicznego.
- Akceptacja wyników na rynkach zagranicznych
Dzięki przynależności PCA do organizacji EA, IAF oraz ILAC, certyfikaty i sprawozdania wydawane przez polskie podmioty są uznawane na całym świecie. Eliminuje to konieczność powtórnej certyfikacji produktów lub instalacji przy eksporcie usług i towarów.
- Dostęp do zamówień i przetargów
Posiadanie statusu jednostki akredytowanej jest warunkiem udziału w zamówieniach publicznych oraz realizacji projektów dla dużych partnerów przemysłowych i korporacyjnych, gdzie niezbędne jest potwierdzenie kompetencji przez niezależną stronę trzecią.
- Doskonalenie procesów i redukcja ryzyka
Regularny nadzór sprawowany przez PCA wymusza stałą optymalizację systemu zarządzania i metod inspekcyjnych. Prowadzi to do podniesienia jakości świadczonych usług oraz minimalizacji ryzyka wystąpienia błędów w procesie oceny zgodności.
Jak przebiega proces akredytacji PCA?
- Przygotowanie i ustanowienie systemu: Przed rozpoczęciem procedury, organ oceniający wdraża system zarządzania ściśle zgodny z warunkami normy PN-EN ISO/IEC 17020:2012 oraz pozostałymi wytycznymi właściwymi dla profilu działalności.
- Złożenie wniosku o akredytację FA-01: Dokumentacja ta musi zawierać precyzyjnie zdefiniowany zakres działalności oraz niezbędne załączniki, w tym udokumentowane informacje o strukturze i zasobach jednostki.
- Ocena formalna dokumentacji: Polskie Centrum Akredytacji analizuje dostarczone procedury i polityki pod kątem ich pełnej spójności z obligatoryjnymi zapisami normy przedmiotowej.
- Ocena na miejscu: Audytorzy PCA weryfikują kompetencje personelu oraz poprawność stosowania procedur w siedzibie jednostki. Ten etap akredytacyjny obejmuje sprawdzenie rzeczywistego funkcjonowania wdrożonego systemu zarządzania.
- Decyzja o akredytacji: Na podstawie raportu z przeprowadzonego audytu, Komitet Techniczny PCA dokonuje ostatecznej analizy i podejmuje decyzję o przyznaniu certyfikatu akredytacji.
- Nadzór i doskonalenie: Jednostka po uzyskaniu akredytacji zostaje objęta systemem regularnych ocen nadzorczych oraz procesami ponownej akredytacji realizowanymi w cyklu kilkuletnim.