Czym jest ocena zgodności ATEX i po co jest wykonywana?

Wszędzie tam, gdzie występuje lub istnieje ryzyko wystąpienia strefy wybuchowej, niezbędne jest uzyskanie oceny zgodności ATEX. Co to dokładnie oznacza, kto jest odpowiedzialny za przeprowadzenie tej oceny i kiedy konieczne jest zaangażowanie Jednostki Notyfikowanej? 

Ocena zgodności ATEX – czym jest? 

Ocena zgodności ATEX to procedura, w ramach której producent urządzenia potwierdza, że jego wyrób spełnia wymagania Dyrektywy ATEX 2014/34/UE (określanej też jako ATEX 114). Dyrektywa ta dotyczy urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. 

Za identyfikację właściwych wymagań, dobór norm zharmonizowanych oraz przeprowadzenie samej procedury odpowiada producent lub jego upoważniony przedstawiciel. Po pozytywnym zakończeniu oceny producent wystawia Deklarację Zgodności UE i umieszcza na urządzeniu znak CE oraz oznaczenie Ex. Tak sporządzona dokumentacja jest głównym źródłem informacji dla użytkownika oceniającego, czy dane urządzenie może być stosowane w konkretnej strefie zagrożenia wybuchem. 

Udział Jednostki Notyfikowanej w ocenie zgodności ATEX

Nie każde urządzenie może przejść ocenę zgodności przez producenta. W przypadku urządzeń elektrycznych kategorii 1 i 2 oraz nieelektrycznych kategorii 1 konieczne jest zaangażowanie niezależnej Jednostki Notyfikowanej, która przeprowadza Badanie Typu UE. Co ono obejmuje? Jednostka Notyfikowana przeprowadza ocenę reprezentatywnej próbki produktu pod kątem zgodności z wymaganiami prawnymi i normami zharmonizowanymi, a przy tym: 

• sprawdza zgodność wyprodukowanego typu z dokumentacją techniczną, 

• weryfikuje poprawność doboru i zastosowania norm zharmonizowanych,   

• przeprowadza dodatkowe ekspertyzy i testy w przypadku, gdy producent nie stosował norm zharmonizowanych,   

• ocenia zestawy urządzeń współpracujących ze sobą, sprawdzając spełnienie wymagań przy parametrach deklarowanych przez producenta.

Po przeprowadzeniu tej weryfikacji wydawane są: certyfikat zawierający dane producenta, wyniki testów, warunki ważności dokumentu oraz szczegóły pozwalające zidentyfikować zatwierdzony typ.  

Bezpieczeństwo wybuchowe a ocena zgodności ATEX urządzeń elektrycznych 

Ocena zgodności tak naprawdę ma bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo całego zakładu. Urządzenia oznaczone „Ex" muszą być tak skonstruowane, aby nie stanowiły potencjalnego źródła zapłonu – nie iskrzyły, nie przegrzewały się, nie generowały wyładowań elektrostatycznych. 

Urządzenia elektryczne poza oznaczeniem CE powinny mieć jeszcze oznaczenie Ex z grupą i kategorią urządzenia (np. II 1G, II 2D), maksymalną temperaturą powierzchni i zastosowanymi środkami ochrony przeciwwybuchowej. 

Usługi IBT związane z dyrektywą ATEX Ex 

Instytut Bezpieczeństwa Technicznego z siedzibą w Katowicach to firma z ponad 20-letnim doświadczeniem w obszarze ATEX, w której świadczymy kompleksowe usługi na każdym etapie życia urządzenia lub instalacji. 

W zakresie oceny zgodności i certyfikacji urządzeń ATEX oferujemy wsparcie obejmujące m.in. ocenę zgodności urządzeń i systemów ochronnych z wymaganiami dyrektywy ATEX, inspekcję instalacji i wyrobów Ex, przygotowanie dokumentacji technicznej oraz doradztwo w zakresie doboru norm i procedur oceny. Działamy również jako akredytowana Jednostka Inspekcyjna, co pozwala na niezależną weryfikację zgodności instalacji i urządzeń z wymaganiami prawnymi.